Dit artikel kan affiliate links bevatten: als je via die links koopt, kunnen wij een kleine commissie krijgen, zonder extra kosten voor jou. Details.
Kruiden zijn de makkelijkste eetbare planten voor in een pot, en een balkon is er vaak zelfs een betere plek voor dan een moestuinbak: minder slakken, betere afwatering en de keuken op een paar stappen afstand. Je hebt licht nodig, een pot met een gat in de bodem, goede potgrond en de gewoonte om de grond met je vinger te voelen.
Deze gids volgt de volgorde waarin je het echt gaat doen.
Stap 1. Tel je uren zon
Ga op een heldere dag op je balkon staan en noteer wanneer er directe zon valt op de plek waar de potten komen.
- 6 uur of meer: basilicum, rozemarijn, tijm, oregano, salie. Mediterrane kruiden willen zoveel zon als ze kunnen krijgen.
- 3 tot 5 uur: peterselie, bieslook, koriander, dille.
- Lichte schaduw, minder dan 3 uur: munt, citroenmelisse, kervel. Ze groeien langzamer, maar wel gestaag.
Kruiden kiezen die passen bij het licht dat je hebt, is de belangrijkste beslissing van allemaal. Basilicum in de schaduw en munt in een bloedhete hoek op het zuiden mislukken allebei, wat je verder ook goed doet.
Stap 2. Kies vijf kruiden waarmee je kookt
Begin met wat je nu al koopt. Een goede eerste set voor een zonnig balkon is basilicum, peterselie, bieslook, tijm en munt. Koop het eerste seizoen jonge plantjes: die kun je na twee weken al oogsten, terwijl zaad twee maanden nodig heeft. Zaaien is wel zinvol voor koriander en dille, die niet graag verplant worden.
Stap 3. Kies potten met een afvoergat
Elke pot werkt, zolang het water eruit kan. Wortels die in het water staan, rotten binnen een paar dagen, en dat doodt meer kruiden dan vergeten water te geven.
- Een balkonbak voor aan de balustrade spaart vloerruimte en zet je kruiden in het beste licht.
- Een plantenbak van ongeveer 60 cm lang biedt plek aan drie of vier kruiden.
- Kweekzakken van stof zijn goedkoop, licht en wateren perfect af; in de zomer drogen ze wel sneller uit.
- Een zelfwaterende plantenbak heeft een waterreservoir in de bodem en vergeeft je een vergeten weekend.
Stap 4. Gebruik potgrond, geen tuinaarde
Tuinaarde klinkt in een pot in elkaar en laat water slecht door. Koop een zak potgrond voor kuipplanten of kruiden. Meng voor rozemarijn, tijm, salie en oregano een paar handenvol perliet of grof zand erdoor, zodat de grond tussen twee gietbeurten sneller opdroogt.
De potgrondcalculator vertelt je hoeveel liter je nodig hebt voor je potten en bakken.
Stap 5. Plant op waterbehoefte
Zet kruiden met dezelfde waterbehoefte bij elkaar, dan hoef je er later niet meer over na te denken.
- Droge groep: rozemarijn, tijm, salie, oregano. Laat de bovenste 3 cm opdrogen.
- Vochtige groep: basilicum, peterselie, bieslook, koriander. Gelijkmatig vochtig houden.
- Apart: munt. Die verspreidt zich via uitlopers en verdringt de buren, dus munt krijgt altijd een eigen pot.
Zet de plantjes even diep als ze in het kwekerspotje stonden, druk de grond licht aan en geef water tot het er onderaan uitloopt.
Stap 6. Geef water op gevoel, niet op de kalender
Steek je vinger tot het tweede kootje in de grond. Droog daar betekent water geven; vochtig betekent wachten. In de zomer hebben kleine potten op een zonnig balkon soms elke dag water nodig, in het voorjaar twee keer per week. Geef 's ochtends water en richt op de grond, niet op de bladeren.
Stap 7. Oogst vaak
Knippen is wat kruiden vol en compact houdt. Knip het bovenste derde deel van een stengel af, net boven een bladpaar, en op dat punt groeien twee nieuwe scheuten. Knijp bloemknoppen van basilicum eraf zodra ze verschijnen, anders worden de bladeren bitter. Neem nooit meer dan een derde van een plant tegelijk.
Stap 8. Geef weinig voeding
Potgrond bevat voeding voor ongeveer zes weken. Daarna is voor de bladkruiden een vloeibare meststof op halve sterkte om de twee à drie weken genoeg. Mediterrane kruiden hebben bijna niets nodig: te veel voeding maakt ze slap en minder geurig.
Bekijk vloeibare plantenvoeding
Veelvoorkomende problemen
- Gele onderste bladeren, natte grond: te veel water. Laat de pot opdrogen en controleer het afvoergat.
- Lange, bleke, slappe stengels: te weinig licht. Verplaats de pot of kies een schaduwkruid.
- Koriander of basilicum gaat vroeg bloeien: hittestress. Oogst flinker en zaai een nieuwe lading.
- Piepkleine groene insecten op de nieuwe scheuten: bladluis. Spoel ze een paar dagen achter elkaar met water af.
- Wit poeder op de bladeren: meeldauw doordat de planten te dicht staan. Dun de plant uit en geef alleen de grond water.
Wat het je oplevert
Vijf potten dekken van eind mei tot in de herfst het grootste deel van je dagelijkse kookwerk, en rozemarijn, tijm en salie blijven in een zachte winter groen. Gaat het eerste seizoen goed, zet er dan een tweede bak bij: zo beginnen de meeste balkontuinen.
Een kruidenbak is een van de goedkoopste upgrades uit onze lijst met ideeën om een klein balkon goedkoop in te richten. Kijken de buren mee, dan werkt een begroeid klimrek ook als scherm: zie privacy op je balkon zonder boren.
